Nieuw onderzoek naar het placebo-effect bij reguliere en homeopathische behandeling

Een placebo is een als geneesmiddel voorgeschreven middel dat geen werkzame bestanddelen bevat. Ook wordt gesproken van het placebo-effect. In dat geval is sprake van een positief psychisch effect dat optreedt door vertrouwen in de heilzame werking van een behandeling of een voorgeschreven geneesmiddel. Het placebo zelf geneest echter niets en het effect ervan is kortstondig.  Geneesmiddelen dienen een duidelijk betere werking te hebben dan een placebo, wil er sprake zijn van “medicinale werkzaamheid".

Placebo-effect in de praktijk
Al in 1955 stelde Beecher vast dat van ruim 1.000 patienten 35 procent genas, ondanks dat een placebo werd voorgeschreven. Latere studies hebben uitgewezen dat dit effect mogelijk nog veel groter is en zou schommelen tussen de 50 en 60 procent. Critici van de homeopathie stellen vaak dat de werking van een homeopathisch geneesmiddel gebaseerd is op het zgn. placebo-effect.

De werking van het plabeco-effect
Het geven van een medicijn, hetzij regulier of homeopathisch, doet vaak meer met een patient dan wordt gedacht. Een geneesmiddel heeft niet alleen het beoogde lichamelijke effect (de ziekte genezen of onderdrukken), maar heeft ook een psychologisch effect. Een niet onbelangrijk deel,  tussen de 35 en 60 procent, van alle patienten, wordt onbewust positief beinvloed door het medicijn.  Dit is het psychologische effect, dat genezing bewerkstelligd, ook wel placebo-effect genoemd.

De gevolgen in de praktijk
Vanuit de reguliere geneeskunde wordt vaak gesteld, dat de werking van homeopathie berust op  het placebo-effect. Dit wordt dan met name toegeschreven aan het feit, dat klassiek homeopaten meer tijd besteden aan hun patienten. Dit zou leiden tot een soort super placebo-effect.

Onderzoek
Op basis van uitvoerig onderzoek heeft een team van Duitse onderzoekers vastgesteld, dat het placebo-effect bij klassieke homeopathie niet groter blijkt te zijn dan bij de gewone geneeskunde. Zij baseren deze conclusie op vergelijking van onderzoeken naar de werking van homeopathie bij bepaalde klachten enerzijds, met die van reguliere behandeling van diezelfde klachten anderzijds. In alle onderzoeken was sprake van placebo-controlegroepen, zodat de uitkomsten van het onderzoek betrouwbaar zijn. Van de 25 onderzoeken bleek, dat het het placebo-effect van homeopathie in 13 onderzoeken hoger was dan het gemiddelde placebo-effect en in 12 onderzoeken lager.

Conclusies
De onderzoekers Nuhn, Ludtke en Geraedts concluderen derhalve terecht dat het placebo-effect van de klassiek homeopathische behandeling niet groter is dan dat van een gewone geneeskundige behandeling. Deze conclusie is van belang voor alle klassiek homeopaten. Er is immers onomstotelijk vast komen te staan dat een klassiek homeopathische behandeling geen psychologische beïnvloeding veroorzaakt, waardoor een voorsprong zou ontstaan ten opzichte van een gewone behandeling. Hiermee heeft het placebo-effect eindelijk haar objectieve plek gekregen binnen de homeopathie, die niet groter blijkt te zijn dan in de gewone geneeskunde.