Neem de teek beet

Teken

Teken zijn insecten die de ziekte van Lyme kunnen overbrengen. Deze ziekte kan ernstige gevolgen hebben. Daarom is het belangrijk dat je weet wat je moet doen als je bent gebeten door een teek. Dit artikel vertelt je er meer over.

Teken en tekenbeten

Teken zijn zwartbruine spinachtige insecten. De teek is geen liefhebber van zon, maar prefereert een vochtige, warme omgeving. Ze komen voor in vochtige, bosrijke gebieden, parken, weilanden en zelfs in tuinen (groot en klein). Ze zitten daar op lage begroeiing als struiken, varens, hoge grassen en dergelijke. De periode dat ze voorkomen hangt sterk af van het weer. Van april tot september zijn ze echter zeker aanwezig.

Teken voeden zich met bloed van warmbloedige dieren als fazanten, muizen, egels, herten en mensen. Teken kunnen niet springen of vliegen. Ze wachten daarom in de begroeiing tot een gastheer voorbij komt. Dan laten ze zich vallen, hechten zich vast aan de huid. De teek graaft en krabt met haar kop in de huid en begint bloed op te zuigen. Wanneer een teek niet gestoord wordt kan één tekenmaaltijd tot zeven dagen duren. Bij het zuigen wordt het achterlijf van de teek steeds groter. Het achterlijf ziet eruit als een zwart afgeplat bolletje met pootjes eraan, en is ongeveer zo groot als een luciferskop.

De vrouwelijke teken gebruiken het bloed om zo hun eitjes voedingsstoffen te kunnen aanbieden. Tijdens dat bloed zuigen kunnen ze, meestal via het speeksel, een grote verscheidenheid aan ziekteverwekkers, waaronder de Borrelia burgdorferi, overbrengen. Een tekenbeet doet geen pijn, maar begint na enkele uren wel te jeuken. Als de teek klaar is met bloed opzuigen laat zij vanzelf los. Daardoor kan een tekenbeet onopgemerkt blijven, maar meestal wordt het beestje voor die tijd al ontdekt. De teek moet dan verwijderd worden uit het lichaam. Het verwijderen van een teek gebeurt met een pincet of tekenpen. Deze is te halen bij apotheek, drogist, kampeerwinkels enzovoort.

Verwijderen van teken

Teken verwijderen kan met behulp van de daarvoor ontwikkelde instrumenten. Er zijn verschillende manieren. Hieronder een aantal mogelijkheden. Teken verwijderen met een tekenpincet (Tick Remover) van roestvrij staal:

  • Pak, indien mogelijk, de huid zo vast dat er een ‘heuveltje’ ontstaat.
  • Houd de pincet vast tussen duim en wijsvinger en druk de pincet open.
  • Plaats de open pincet over de kop van de teek, zo dicht mogelijk op de huid.
  • Verwijder de teek door de pincet te draaien en voorzichtig aan de pincet te trekken, totdat de teek loslaat. Het minuscule snuitje van de teek kan afbreken. Dit is niet erg omdat het niet besmet is met Borrelia burgdorferi. Net zoals een splinter komt de snuit vanzelf weer uit de huid.
  • De pincet kan na gebruik in kokend water worden gedesinfecteerd.

Er is ook een nieuw hulpmiddel op de markt gekomen de Tick-Away. Deze kunststof tang is ontwikkeld door een bedrijf uit Almelo. Deze tang werkt zo:

  • Plaats de tang over de teek en druk met duim en wijsvinger de tang dicht tot je een klik hoort.
  • Daarna kort naar links en rechts draaien en dan kan het insect omhoog verwijderd worden.

Het Oranje Kruis heeft het product goedgekeurd.

Nog een andere mogelijkheid voor het gemakkelijk en veilig verwijderen van de teek, groot of klein, is het gebruik van de tekenlasso (Trix tick remover®).

  • Druk de knop in, plaats de lasso over de teek en leg het draad zo dicht mogelijk tegen de huid aan.
  • Laat de knop los en beweeg de pen naar een hoek van ca. 90 graden
  • Houd de groene punt van de pen tegen de huid gedrukt en draai de pen met je vingers een slag rond.
  • Haal de teek weg.
  • Als het een heel kleine teek betreft: Plaats de groene punt dicht bij de teek en druk zachtjes in de huid.
  • Laat de knop los en til de pen op.

Er zijn vast nog andere gebruiksvoorwerpen in de handel: lees dan de gebruiksaanwijzing goed door voor gebruik.

Desinfecteer het bijtwondje, ná verwijdering van de teek, met verdunde Hypercal tinctuur, alcohol 70%, of met jodium. De teek mag van tevoren niet worden bewerkt met alcohol, olie, nagellak of andere middelen. Door het gebruik van deze middelen bestaat de kans dat de teek de inhoud van de speekselklieren en/ of maag, in de huid brengt, waardoor juist een infectie ontstaat.

Ben je besmet?

Om besmet te raken moet de teek de bacterie bij zich dragen. Lang niet alle teken zijn besmet. Als je de teek binnen 12 uur verwijdert, dan is de kans op besmetting vrij klein tot nihil. De teek doet er namelijk twee etmalen over om zich een baan door de huid te “boren”, alvorens het aan zijn maal kan beginnen. Bij kinderen is deze tijd korter.

Om te merken of je besmet bent, moet de ziekte doorbreken, dit gebeurt niet bij iedereen.

Wat kun je nog meer doen?

De meeste kans om gebeten te worden is in het bos of op andere plekken met veel bomen en struiken. Om een tekenbeet te voorkomen kun je op deze plaatsen het beste een hoofddeksel dragen en kleren met lange mouwen en lange pijpen die in de sokken worden gestopt. Blijf op de paden.

  • Controleer jezelf en de kinderen op teken, vooral na wandelingen door het bos. Kijk vooral goed op het hoofd en op vochtige plekken, zoals onder de armen.
  • Laat niet te veel tijd verloren gaan tussen ontdekking en verwijderen van de teek. Hier geldt “hoe eerder, hoe beter”.
  • Verwijder de teek met een tekeninstrument volgens de gebruiksaanwijzing.
  • • Bewaar de teek! Zonder dat iemand het beseft, verdwijnt met het weggooien van de teek na verwijdering uit de huid meteen belangrijk onderzoeks- c.q. bewijsmateriaal. De diagnose Lyme is moeilijk te stellen. De standaardtesten zijn niet zo betrouwbaar. In veel minder dan de helft van de tijd en voor minder dan de helft van het geld van de gebruikelijke methoden, kan binnen een paar dagen al nadat de teek in het laboratorium is gearriveerd, via internet de uitslag van de analyse opgevraagd worden. Enige voorzichtigheid is geboden want hoewel de ziekteverschijnselen gecombineerd met de absolute zekerheid dat de teek drager was van een ziekteverwekkende bacterie een vrijwel zekere indicatie geeft, wordt er voor alle zekerheid toch nadrukkelijk op gewezen dat het aanwezig zijn van een bacterie in de teek niet per definitie betekent dat de patiënt in kwestie daadwerkelijk besmet is!
  • Schrijf in je agenda de datum waarop je bent gebeten.
  • Houdt in de gaten of je verschijnselen krijgt van de ziekte van Lyme. Het eerste stadium kan zich na twee of drie weken laten zien in de vorm van een rode plek op de beetplaats.
  • Maak een foto van de huiduitslag. Vaak duurt het een aantal weken voor de specialist tijd heeft en dan kan de plek net verdwenen zijn. Een foto is dan een belangrijk hulpmiddel.

Homeopathie en tekenbeten

Wanneer de teek binnen 24 uur op de juiste wijze verwijderd is, wordt de tekenbeet door klassiek homeopaten, die volgens de ziekteclassificatie werken, gezien als een incident.
Een incident wordt meestal behandeld met plantaardige middelen. Wanneer de teek na langere duur verwijderd wordt of wanneer deze toch merkbaar zijn sporen heeft nagelaten, kan de patiënt behoorlijk ziek worden. Er is dan sprake van een acuut miasmatische situatie. Je kunt het beste contact opnemen met een klassiek homeopaat bij jou in de buurt.

Bronvermelding:

  • Tubantia
  • Beyond Medicine
  • SAAG
  • Patiënten informatie folder
  • Nederlandse Vereniging voor Lyme patiënten
  • De Vlaamse gezondheidsinspectie

Foto: Doug Beckers (Flickr, CC BY-SA)